وبلاگ
واحدهای اندازهگیری فشار در ابزار دقیق؛ معرفی Bar، PSI، Pascal و تبدیل واحدها
مقدمه
اگر هنگام بررسی کاتالوگ یک پرشر ترانسمیتر، پرشر سوئیچ یا سایر تجهیزات اندازهگیری فشار با واحدهایی مانند Bar، PSI، kPa، MPa یا Pa روبهرو شده باشید، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده است که هر یک از این واحدها چه تفاوتی با یکدیگر دارند و کدامیک در کاربردهای صنعتی رایجتر است.
انتخاب یا تفسیر اشتباه واحد فشار میتواند باعث انتخاب نادرست تجهیز، خطا در تنظیم محدوده اندازهگیری (Range) و حتی ایجاد مشکلاتی در فرآیند کالیبراسیون شود. به همین دلیل آشنایی با واحدهای اندازهگیری فشار، علاوه بر درک بهتر مشخصات تجهیزات، برای مهندسان، تکنسینها و مسئولان نگهداری صنایع نیز اهمیت زیادی دارد.
در این مقاله ابتدا با مفهوم واحدهای اندازهگیری فشار آشنا میشویم، « اگر هنوز با مفهوم فشار و نحوه ایجاد آن آشنا نیستید، پیشنهاد میکنیم ابتدا مقاله «فشار چیست» را مطالعه کنید. » ، سپس رایجترین واحدهای مورد استفاده در صنعت را بررسی میکنیم، جدول تبدیل واحدهای فشار را ارائه خواهیم داد و در پایان نیز نکات مهمی را که هنگام انتخاب تجهیزات ابزار دقیق باید به آنها توجه کنید، مرور میکنیم.
چرا واحدهای اندازهگیری فشار مختلفی وجود دارد؟
در نگاه اول ممکن است وجود چندین واحد مختلف برای اندازهگیری فشار کمی گیجکننده باشد. اگر واحد استاندارد فشار پاسکال (Pa) است، پس چرا روی بسیاری از تجهیزات صنعتی واحدهایی مانند Bar یا PSI مشاهده میشود؟
دلیل این موضوع به استانداردهای رایج در کشورهای مختلف، نوع صنایع و بازههای اندازهگیری فشار برمیگردد. هرچند پاسکال واحد رسمی سیستم بینالمللی (SI) است، اما مقدار آن برای بسیاری از کاربردهای صنعتی بسیار کوچک است. به همین دلیل در عمل معمولاً از واحدهای بزرگتر مانند کیلوپاسکال (kPa)، مگاپاسکال (MPa) یا بار (Bar) استفاده میشود.
برای مثال، فشار آب در بسیاری از خطوط صنعتی حدود ۴ تا ۶ بار است. اگر همین مقدار را با واحد پاسکال نمایش دهیم، عددی در حدود ۴۰۰٬۰۰۰ تا ۶۰۰٬۰۰۰ پاسکال به دست میآید که خواندن و مقایسه آن چندان کاربردی نیست. به همین دلیل استفاده از Bar در بسیاری از صنایع رایجتر است.
همچنین هر منطقه از جهان بر اساس استانداردهای خود از واحدهای متفاوتی استفاده میکند. به عنوان نمونه، در بیشتر کشورهای اروپایی و ایران واحد Bar رایج است، در حالی که تجهیزات آمریکایی معمولاً با PSI مشخص میشوند و در برخی صنایع نیز از kPa یا MPa استفاده میشود.
به همین دلیل هنگام مطالعه کاتالوگ یا انتخاب تجهیزات ابزار دقیق، آشنایی با این واحدها و توانایی تبدیل آنها به یکدیگر اهمیت زیادی دارد.

تجهیزات ابزار دقیق بسته به استاندارد سازنده، فشار را با واحدهایی مانند Bar، PSI، MPa یا kPa نمایش میدهند.
رایجترین واحدهای اندازهگیری فشار
در صنایع مختلف، بسته به نوع فرآیند، محدوده اندازهگیری و استانداردهای مورد استفاده، فشار با واحدهای مختلفی بیان میشود. اگرچه همه این واحدها برای اندازهگیری یک کمیت فیزیکی به کار میروند، اما هر کدام در صنایع، تجهیزات و کشورهای مختلف کاربرد بیشتری دارند.
آشنایی با این واحدها به مهندسان و تکنسینها کمک میکند تا مشخصات فنی تجهیزات را بهتر درک کنند، کاتالوگ محصولات را بهدرستی بخوانند و در صورت نیاز، مقادیر فشار را بین واحدهای مختلف تبدیل کنند. در ادامه با رایجترین واحدهای اندازهگیری فشار و کاربرد هر یک در صنعت آشنا میشویم.
بار (Bar)
بار (Bar) یکی از رایجترین واحدهای اندازهگیری فشار در صنایع مختلف است و در بسیاری از تجهیزات ابزار دقیق به عنوان واحد اصلی نمایش فشار استفاده میشود. اگر مشخصات فنی یک پرشر ترانسمیتر، پرشر سوئیچ، گیج فشار یا سایر تجهیزات اندازهگیری فشار را بررسی کنید، به احتمال زیاد محدوده اندازهگیری آنها با واحد Bar مشخص شده است. به همین دلیل، این واحد برای مهندسان، تکنسینهای ابزار دقیق و واحدهای نگهداری و تعمیرات، یکی از آشناترین واحدهای اندازهگیری فشار محسوب میشود.
اگرچه Bar جزو واحدهای رسمی سیستم بینالمللی (SI) نیست، اما به دلیل سادگی در نمایش مقادیر فشار و خوانایی مناسب، سالهاست که در صنایع مختلف به یک استاندارد عملی تبدیل شده است. برای مثال، بیان فشار یک خط لوله به صورت ۸ Bar بسیار سادهتر و قابل فهمتر از ۸۰۰٬۰۰۰ پاسکال است. همین موضوع باعث شده است که بسیاری از تولیدکنندگان تجهیزات صنعتی، بهویژه برندهای اروپایی، از این واحد برای نمایش محدوده اندازهگیری محصولات خود استفاده کنند.
واحد Bar در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاهها، صنایع غذایی، دارویی، آب و فاضلاب، سیستمهای هیدرولیک و بسیاری از فرآیندهای صنعتی کاربرد گستردهای دارد. همچنین در بسیاری از استانداردهای فنی، دستورالعملهای بهرهبرداری و کاتالوگ تجهیزات، فشار بر حسب Bar بیان میشود. به همین دلیل، آشنایی با این واحد برای افرادی که با تجهیزات ابزار دقیق سروکار دارند، اهمیت زیادی دارد.
از نظر تبدیل واحد نیز، هر ۱ Bar برابر با ۱۰۰٬۰۰۰ پاسکال (Pa) یا ۱۰۰ کیلوپاسکال (kPa) است و تقریباً معادل ۱۴٫۵ PSI در نظر گرفته میشود. آشنایی با این روابط تبدیل، بهویژه زمانی که در یک پروژه از تجهیزات با استانداردهای مختلف استفاده میشود، میتواند از بروز خطا در انتخاب، تنظیم و کالیبراسیون تجهیزات جلوگیری کند.
پاسکال (Pa)
پاسکال (Pascal) واحد رسمی اندازهگیری فشار در سیستم بینالمللی واحدها (SI) است و مبنای بسیاری از محاسبات علمی و مهندسی به شمار میرود. این واحد به افتخار دانشمند و ریاضیدان فرانسوی بلز پاسکال (Blaise Pascal) نامگذاری شده است و در سال ۱۹۷۱ به عنوان واحد رسمی فشار در سیستم SI پذیرفته شد.
از نظر فیزیکی، یک پاسکال برابر است با نیروی یک نیوتن که بر سطحی به مساحت یک متر مربع وارد میشود. اگرچه این تعریف در محاسبات مهندسی اهمیت زیادی دارد، اما مقدار یک پاسکال بسیار کوچک است و به همین دلیل در بیشتر کاربردهای صنعتی بهندرت از آن به تنهایی استفاده میشود.
برای درک بهتر این موضوع، کافی است بدانید که فشار استاندارد جو در سطح دریا حدود ۱۰۱٬۳۲۵ پاسکال است. نمایش چنین اعدادی روی تجهیزات یا کاتالوگها چندان خوانا نیست؛ به همین دلیل در صنعت معمولاً از مضربهای این واحد مانند کیلوپاسکال (kPa) و مگاپاسکال (MPa) استفاده میشود که اعداد را سادهتر و قابل فهمتر میکنند.
با وجود اینکه واحد Pa کمتر روی نمایشگر تجهیزات ابزار دقیق دیده میشود، اما همچنان در استانداردهای بینالمللی، مستندات فنی، مقالات مهندسی و روابط محاسباتی جایگاه ویژهای دارد. همچنین بسیاری از نرمافزارهای مهندسی و تجهیزات کالیبراسیون، فشار را بر اساس پاسکال یا مضربهای آن محاسبه میکنند.
به طور خلاصه، پاسکال را میتوان واحد مرجع اندازهگیری فشار دانست؛ واحدی که اگرچه در کاربردهای روزمره صنعتی کمتر مورد استفاده قرار میگیرد، اما پایه تبدیل تمام واحدهای دیگر فشار محسوب میشود و آشنایی با آن برای درک صحیح روابط بین واحدهای مختلف ضروری است.
کیلوپاسکال (kPa)
کیلوپاسکال (Kilopascal) که با نماد kPa نمایش داده میشود، یکی از پرکاربردترین واحدهای اندازهگیری فشار در صنعت است و برابر با ۱٬۰۰۰ پاسکال است. از آنجا که مقدار یک پاسکال بسیار کوچک است، در بسیاری از کاربردهای عملی از کیلوپاسکال استفاده میشود تا مقادیر فشار به صورت اعداد سادهتر و خواناتری نمایش داده شوند.
واحد kPa در بسیاری از استانداردهای مهندسی، کاتالوگ تجهیزات و مستندات فنی دیده میشود. همچنین در صنایع مختلف مانند سیستمهای تهویه مطبوع (HVAC)، تجهیزات پنوماتیک، تأسیسات، صنایع آب و فاضلاب و برخی فرآیندهای تولید، فشار معمولاً بر حسب کیلوپاسکال بیان میشود. علاوه بر این، بسیاری از تجهیزات اندازهگیری فشار امکان نمایش مقادیر را با واحد kPa نیز در اختیار کاربر قرار میدهند.
یکی دیگر از کاربردهای رایج این واحد، اندازهگیری فشارهای نسبتاً پایین است. برای مثال، در برخی سیستمهای تهویه یا خطوط انتقال هوا، نمایش فشار با واحد Bar ممکن است دقت کافی برای نمایش تغییرات کوچک را نداشته باشد، در حالی که استفاده از kPa امکان مشاهده دقیقتر تغییرات فشار را فراهم میکند.
از نظر تبدیل واحد، هر ۱۰۰ کیلوپاسکال برابر با ۱ بار است و هر ۱ کیلوپاسکال نیز معادل ۱٬۰۰۰ پاسکال خواهد بود. به همین دلیل، تبدیل بین Bar و kPa معمولاً بسیار ساده است و در بسیاری از پروژههای صنعتی و فرآیندهای کالیبراسیون به طور مداوم انجام میشود.
اگرچه در ایران واحد Bar رایجتر است، اما هنگام مطالعه استانداردهای بینالمللی یا کار با تجهیزات وارداتی، احتمال مشاهده واحد kPa بسیار زیاد است. بنابراین آشنایی با این واحد و نحوه تبدیل آن به سایر واحدهای فشار، یکی از مهارتهای پایه برای افرادی است که با تجهیزات ابزار دقیق و سیستمهای اندازهگیری فشار سروکار دارند.
مگاپاسکال (MPa)
مگاپاسکال (Megapascal) با نماد MPa یکی دیگر از واحدهای متداول اندازهگیری فشار است که برابر با یک میلیون پاسکال (1,000,000 Pa) یا ۱۰ بار است. این واحد برای نمایش فشارهای بالا به کار میرود و در بسیاری از صنایع، استفاده از آن باعث میشود مقادیر فشار به صورت اعداد سادهتر و قابلفهمتری نمایش داده شوند.
واحد MPa معمولاً در سیستمهایی استفاده میشود که فشار کاری آنها نسبتاً زیاد است. برای مثال، در تجهیزات هیدرولیک، خطوط انتقال سیالات با فشار بالا، ماشینآلات صنعتی، صنایع نفت و گاز، پتروشیمی و همچنین تجهیزات تست فشار، مشاهده مقادیر بر حسب مگاپاسکال کاملاً رایج است. بسیاری از تولیدکنندگان تجهیزات نیز محدوده اندازهگیری محصولات خود را با این واحد در کاتالوگهای فنی اعلام میکنند.
یکی از مزایای استفاده از MPa، کاهش تعداد ارقام در نمایش فشار است. به عنوان نمونه، فشاری معادل ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ پاسکال را میتوان به شکل سادهتر ۲۰ MPa نمایش داد. این موضوع علاوه بر افزایش خوانایی، احتمال خطا در ثبت، گزارش یا تنظیم مقادیر فشار را نیز کاهش میدهد.
از نظر تبدیل واحد، هر ۱ MPa برابر با ۱,۰۰۰ kPa، ۱۰ Bar و ۱,۰۰۰,۰۰۰ Pa است. به همین دلیل، آشنایی با رابطه بین این واحدها هنگام مطالعه کاتالوگ تجهیزات، انجام محاسبات مهندسی یا انتخاب ابزار مناسب اهمیت زیادی دارد.
اگرچه در بسیاری از فرآیندهای صنعتی ایران همچنان واحد Bar رایجتر است، اما در تجهیزات وارداتی، استانداردهای بینالمللی و سیستمهایی که با فشارهای بالا سروکار دارند، استفاده از MPa بسیار متداول است. به همین دلیل، شناخت این واحد و توانایی تبدیل آن به سایر واحدهای فشار، به درک بهتر مشخصات فنی تجهیزات ابزار دقیق کمک میکند.
PSI (پوند بر اینچ مربع)
PSI که مخفف عبارت Pound per Square Inch یا پوند بر اینچ مربع است، یکی از پرکاربردترین واحدهای اندازهگیری فشار در کشورهای آمریکای شمالی، بهویژه ایالات متحده و کانادا، محسوب میشود. این واحد بر پایه سیستم اندازهگیری Imperial تعریف شده و فشار را بر اساس مقدار نیروی وارد شده بر هر اینچ مربع از سطح بیان میکند.
اگر با تجهیزات ابزار دقیق ساخت شرکتهای آمریکایی یا برخی برندهای بینالمللی کار کرده باشید، احتمالاً محدوده اندازهگیری بسیاری از پرشر ترانسمیترها، پرشر سوئیچها و گیجهای فشار را با واحد PSI مشاهده کردهاید. حتی در برخی صنایع مانند کمپرسورها، سیستمهای پنوماتیک، تجهیزات هیدرولیک و خطوط انتقال گاز، این واحد همچنان به عنوان واحد اصلی اندازهگیری فشار مورد استفاده قرار میگیرد.
یکی از دلایل رواج PSI، استفاده گسترده از سیستم اندازهگیری آمریکایی در صنایع این کشور است. به همین دلیل، بسیاری از تجهیزات تولیدشده برای بازار آمریکا مشخصات فنی خود را بر اساس PSI ارائه میکنند. البته امروزه بسیاری از تجهیزات جدید امکان نمایش همزمان فشار با واحدهای مختلف مانند Bar، kPa و PSI را نیز دارند تا کاربران در کشورهای مختلف بتوانند بهراحتی از آنها استفاده کنند.
از نظر تبدیل واحد، هر ۱ PSI تقریباً برابر با ۶٫۸۹۵ کیلوپاسکال (kPa) یا ۰٫۰۶۹ بار است. همچنین ۱ Bar تقریباً معادل ۱۴٫۵ PSI خواهد بود. آشنایی با این روابط تبدیل، هنگام مطالعه کاتالوگ تجهیزات، تنظیم محدوده اندازهگیری یا مقایسه محصولات تولیدکنندگان مختلف اهمیت زیادی دارد.
اگرچه در ایران و بسیاری از کشورهای اروپایی استفاده از Bar رایجتر است، اما شناخت واحد PSI برای افرادی که با تجهیزات وارداتی، استانداردهای آمریکایی یا پروژههای بینالمللی سروکار دارند، یک ضرورت محسوب میشود و از بروز خطا در انتخاب و تنظیم تجهیزات جلوگیری میکند.
اتمسفر (atm)
اتمسفر که با نماد atm نمایش داده میشود، یکی از قدیمیترین واحدهای اندازهگیری فشار است و مبنای آن فشار هوای زمین در سطح دریا است. به بیان ساده، یک اتمسفر برابر با میانگین فشاری است که جو زمین در شرایط استاندارد بر سطح اجسام وارد میکند. به همین دلیل، این واحد بیشتر به عنوان یک مرجع برای مقایسه فشارها شناخته میشود.
اگرچه امروزه در بسیاری از کاربردهای صنعتی از واحدهایی مانند Bar، MPa یا PSI استفاده میشود، اما واحد اتمسفر همچنان در برخی استانداردهای فنی، آزمایشگاهها، صنایع شیمیایی، مباحث ترمودینامیک و محاسبات مهندسی کاربرد دارد. همچنین در بسیاری از کتابهای دانشگاهی و منابع آموزشی، فشار استاندارد جو با واحد ۱ atm بیان میشود.
از نظر تبدیل واحد، ۱ اتمسفر تقریباً برابر با ۱٫۰۱۳ بار، ۱۰۱٫۳۲۵ کیلوپاسکال و ۱۴٫۷ PSI است. به همین دلیل هنگام مطالعه کاتالوگ تجهیزات یا انجام محاسبات مهندسی، ممکن است نیاز باشد مقادیر فشار بین واحد atm و سایر واحدهای رایج تبدیل شوند.
اگرچه مشاهده واحد atm روی تجهیزات ابزار دقیق نسبت به واحدهایی مانند Bar یا PSI کمتر رایج است، اما شناخت آن برای مهندسان و تکنسینهایی که با استانداردهای بینالمللی، محاسبات فرآیندی یا مستندات فنی سروکار دارند، اهمیت دارد. علاوه بر این، از آنجا که بسیاری از انواع فشار، مانند فشار مطلق و فشار گیج، بر اساس فشار اتمسفر تعریف میشوند، آشنایی با این واحد به درک بهتر مفاهیم اندازهگیری فشار نیز کمک میکند.

رابطه و تبدیل رایجترین واحدهای اندازهگیری فشار شامل Pa، kPa، MPa، Bar، PSI و atm.
واحدهای اندازهگیری فشار در صنایع مختلف
| واحد فشار | صنایع و کاربردهای رایج |
| Pa (پاسکال) | محاسبات علمی، استانداردهای بینالمللی (SI)، تحقیقات و مقالات مهندسی |
| kPa (کیلوپاسکال) | سیستمهای تهویه مطبوع (HVAC)، تأسیسات، صنایع آب و فاضلاب، پنوماتیک و فشارهای پایین |
| Bar (بار) | صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاهها، صنایع غذایی، دارویی، ابزار دقیق و بیشتر تجهیزات اروپایی |
| MPa (مگاپاسکال) | سیستمهای هیدرولیک، ماشینآلات صنعتی، خطوط فشار بالا، تجهیزات تست فشار و صنایع سنگین |
| PSI (پوند بر اینچ مربع) | تجهیزات آمریکایی، کمپرسورها، سیستمهای پنوماتیک و هیدرولیک، صنایع خودروسازی و پروژههای مبتنی بر استانداردهای آمریکا |
| atm (اتمسفر) | آزمایشگاهها، مباحث ترمودینامیک، آموزش، محاسبات علمی و برخی استانداردهای فنی |
همانطور که مشاهده میشود، انتخاب واحد اندازهگیری فشار معمولاً به استانداردهای مورد استفاده، نوع صنعت و کشور سازنده تجهیزات بستگی دارد. به همین دلیل، هنگام مطالعه کاتالوگ یا انتخاب تجهیزات ابزار دقیق، آشنایی با واحدهای رایج هر صنعت میتواند از بروز خطا در انتخاب و تنظیم تجهیزات جلوگیری کند.
جدول تبدیل واحدهای اندازهگیری فشار
در پروژههای صنعتی معمولاً پیش میآید که مشخصات یک تجهیز با واحد Bar نوشته شده باشد، در حالی که تجهیز دیگری همان مقدار فشار را با PSI یا MPa نمایش دهد. به همین دلیل، آشنایی با تبدیل واحدهای فشار برای انتخاب تجهیزات، مطالعه کاتالوگها، انجام محاسبات مهندسی و کالیبراسیون ابزار دقیق اهمیت زیادی دارد.
اگرچه همه این واحدها یک کمیت فیزیکی یکسان را اندازهگیری میکنند، اما برای سهولت در مقایسه، جدول زیر مهمترین روابط تبدیل بین رایجترین واحدهای اندازهگیری فشار را نشان میدهد :
| واحد فشار | معادل با سایر واحدها | کاربرد رایج |
| 1 Bar | 100,000 Pa = 100 kPa = 0.1 MPa = 14.5 PSI = 0.987 atm | ابزار دقیق، صنایع نفت و گاز، تجهیزات اروپایی |
| 1 Pa | 0.001 kPa = 0.000001 MPa = 0.00001 Bar | محاسبات علمی و استاندارد SI |
| 1 kPa | 1,000 Pa = 0.001 MPa = 0.01 Bar = 0.145 PSI | HVAC، تأسیسات و فشارهای پایین |
| 1 MPa | 1,000 kPa = 1,000,000 Pa = 10 Bar = 145 PSI | سیستمهای هیدرولیک و فشارهای بالا |
| 1 PSI | 6.895 kPa = 6,895 Pa = 0.0689 Bar = 0.00689 MPa | تجهیزات آمریکایی و کمپرسورها |
| 1 atm | 101,325 Pa = 101.325 kPa = 1.013 Bar = 14.7 PSI | آزمایشگاهها و فشار استاندارد جو |
پس از مدتی کار با تجهیزات ابزار دقیق، بسیاری از این تبدیلها به مرور برای مهندسان و تکنسینها به مقادیر آشنا تبدیل میشوند. با این حال، هنگام انتخاب تجهیزات یا تنظیم محدوده اندازهگیری، همیشه توصیه میشود از جدول تبدیل یا نرمافزارهای معتبر استفاده کنید تا از بروز خطا در انتخاب رنج، تنظیمات و کالیبراسیون جلوگیری شود.
نکات مهم هنگام استفاده از واحدهای فشار در انتخاب تجهیزات ابزار دقیق
آشنایی با واحدهای اندازهگیری فشار تنها برای خواندن کاتالوگها یا انجام تبدیل واحدها نیست. در عمل، انتخاب نادرست واحد یا اشتباه در تبدیل آن میتواند باعث انتخاب تجهیز نامناسب، کاهش دقت اندازهگیری و حتی آسیب به تجهیزات شود. به همین دلیل، هنگام انتخاب یا استفاده از تجهیزات اندازهگیری فشار بهتر است به چند نکته مهم توجه کنید.
محدوده اندازهگیری (Range) را همیشه با واحد صحیح بررسی کنید.
یکی از رایجترین اشتباهات هنگام خرید یا انتخاب تجهیزات، بیتوجهی به واحد اندازهگیری است. برای مثال ممکن است یک پرشر ترانسمیتر با رنج 0 تا 10 Bar انتخاب شود، در حالی که فرآیند مورد نظر به تجهیزی با رنج 10 MPa نیاز دارد. این دو عدد از نظر ظاهری مشابه به نظر میرسند، اما مقدار واقعی آنها اختلاف بسیار زیادی دارد.
قبل از انتخاب هر تجهیز، ابتدا واحد فشار را بررسی کرده و در صورت نیاز آن را به واحد مورد استفاده در فرآیند تبدیل کنید.
به واحدهای درجشده در کاتالوگ تجهیزات دقت کنید.
تولیدکنندگان مختلف ممکن است یک محصول را با واحدهای متفاوتی معرفی کنند. برای مثال، تجهیزات اروپایی معمولاً با Bar یا MPa مشخص میشوند، در حالی که بسیاری از تجهیزات آمریکایی از PSI استفاده میکنند.
بنابراین هنگام مقایسه مشخصات چند محصول، تنها به عدد توجه نکنید و همیشه واحد اندازهگیری را نیز بررسی کنید.
در کالیبراسیون تجهیزات از واحد صحیح استفاده کنید.
در زمان کالیبراسیون پرشر ترانسمیترها، گیجهای فشار و سایر تجهیزات ابزار دقیق، واحد انتخابشده در دستگاه کالیبراتور باید با واحد تجهیز یا مقدار مرجع مطابقت داشته باشد. استفاده از واحد اشتباه میتواند باعث ثبت مقادیر نادرست و ایجاد خطا در فرآیند اندازهگیری شود.
در صورت امکان، واحد اندازهگیری تجهیزات را یکسان انتخاب کنید.
در پروژههای صنعتی معمولاً تجهیزات مختلفی از برندهای گوناگون در کنار یکدیگر استفاده میشوند. اگر برخی تجهیزات فشار را با Bar و برخی دیگر با PSI نمایش دهند، احتمال بروز خطا هنگام بهرهبرداری یا تعمیرات افزایش پیدا میکند.
به همین دلیل، در بسیاری از پروژهها تلاش میشود تا حد امکان تمام تجهیزات با یک واحد مشخص انتخاب یا تنظیم شوند تا خواندن مقادیر و مقایسه آنها سادهتر باشد.
واحد نمایش تجهیزات قابل تغییر است.
بسیاری از پرشر ترانسمیترها، کالیبراتورها و نمایشگرهای دیجیتال این امکان را دارند که واحد نمایش فشار را از طریق تنظیمات دستگاه تغییر دهید. برای مثال، میتوان یک مقدار فشار را به جای Bar با PSI یا kPa نمایش داد، بدون اینکه مقدار واقعی فشار تغییر کند. هنگام راهاندازی یا عیبیابی تجهیزات، بهتر است ابتدا از صحیح بودن واحد انتخابشده اطمینان حاصل کنید تا از برداشت اشتباه از مقادیر اندازهگیری جلوگیری شود.
همیشه مشخصات فنی روی پلاک یا کاتالوگ تجهیز را بررسی کنید.
پیش از نصب یا تعویض هر تجهیز، مشخصات درجشده روی پلاک دستگاه یا کاتالوگ فنی آن را بررسی کنید. علاوه بر محدوده اندازهگیری، به واحد فشار نیز دقت داشته باشید؛ زیرا ممکن است دو تجهیز با رنج عددی یکسان، اما با واحدهای متفاوت، عملکرد کاملاً متفاوتی داشته باشند. این موضوع بهویژه هنگام جایگزینی تجهیزات یا خرید برندهای مختلف اهمیت زیادی دارد.
جمعبندی
واحدهای اندازهگیری فشار نقش مهمی در انتخاب، نصب و بهرهبرداری از تجهیزات ابزار دقیق دارند. اگرچه پاسکال (Pa) واحد استاندارد اندازهگیری فشار در سیستم بینالمللی است، اما در کاربردهای صنعتی معمولاً از واحدهایی مانند Bar، kPa، MPa و PSI استفاده میشود. آشنایی با این واحدها و توانایی تبدیل آنها به یکدیگر، احتمال خطا در انتخاب تجهیزات، تنظیم محدوده اندازهگیری و فرآیند کالیبراسیون را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد.
در زمان مطالعه کاتالوگها یا خرید تجهیزاتی مانند پرشر ترانسمیتر، پرشر سوئیچ و گیج فشار، تنها به مقدار عددی توجه نکنید؛ بلکه واحد اندازهگیری، محدوده کاری و استانداردهای مورد استفاده توسط سازنده را نیز بررسی کنید. این موضوع به شما کمک میکند تا تجهیزی متناسب با شرایط فرآیند انتخاب کرده و از بروز خطاهای احتمالی در سیستم جلوگیری شود.
اگر قصد دارید اطلاعات بیشتری درباره اندازهگیری فشار، تجهیزات مرتبط و کاربرد آنها در صنعت کسب کنید، پیشنهاد میکنیم سایر مقالات آموزشی و تخصصی ابزار دقیق را نیز مطالعه کنید.